Blog 2: Leren van de natuur

Vandaag word ik 50. Jaja. Als feest neem ik mijn vrienden, collega's en familie mee op safari naar de Oostvaardersplassen. In 1999 was ik daar ook, tijdens een NVOA-congres voor vrouwelijke adviseurs. We reden met 30 vrouwen en één boswachter - kaplaarzen aan en verrekijkers paraat - in een 'bolderkar' het gebied in. Dat kan alleen op reservering, als groep. Op 56 km2 grazen er kuddes heckrunderen (zwart), konikpaarden (blond) en edelherten in de vrije natuur. Vrij met een hek eromheen: er kunnen geen mensen in, de grote grazers kunnen er niet uit. Vogels vliegen wel af en aan, sinds 2010 broeden er zelfs zeearenden. We zijn daar om te leren van de natuur...

 

Stel je voor: een kudde van wel 400 paarden. Het is net of we in Afrika zijn! Tussen ons en de kudde staat een groepje... allemaal hengsten. je ziet zo welk dier de dominante hengst is: die kijkt ons aan. De andere hengsten staan om hem heen. Hun aandacht is op de dominante hengst gericht. De dominante hengst briest en schudt zijn manen. De kudde daarachter zet zich in beweging ....

Ik vroeg de boswachter: 'Welk dier besluit nou eigenlijk dat de kudde gaat lopen?' De boswachter lachte: 'Goeie vraag! Mensen hebben altijd gedacht dat het besluit wordt genomen door deze hengst, hier op de voorgrond. Napoleon die over de troepen uitkijkt, en zo. Maar dat is niet zo. Het is moeilijk te zien, en het is pas recent ontdekt. Het besluit om te gaan lopen wordt genomen door enkele ervaren merries, midden in de kudde.'

Sindsdien heb ik deze anecdote heel vaak verteld. Voor iedereen aan wie ik het vertel is dit een eye-opener.Er zijn boekenplanken vol geschreven over het leiderschap aan de top van organisaties, en maar heel weinig over dit soort leiderschap, vanuit het midden van de kudde. Toch weet iedereen die ik het vertel moeiteloos waarover ik het heb. 

Op een conferentie over 'vrouwelijk leiderschap', waar op het podium vrouwen geïnterviewd werden die de top hadden bereikt, vertelde ik deze anecdote, vanuit de zaal. Niet alleen vrouwen, ook mannen herkenden zich erin. Een politieagent vertelde hoe hij met een paar collega's gehandeld had op een Koninginnedag in Amsterdam, toen mensen elkaar onder de voet dreigden te lopen op het Centraal Station. Sindsdien noem ik het geen 'vrouwelijk leiderschap'', maar 'leiderschap vanuit het midden'.

Julien Haffmans 13-08-2012